เวลาที่เราไปโรงพยาบาล หลายคนน่าจะคุ้นเคยกับถุงน้ำเกลือที่ถูกแขวนไว้ข้างเตียงผู้ป่วย หรือขวดน้ำเกลือที่ใช้ล้างแผล ซึ่งสิ่งนี้เรียกว่า น้ำเกลือ NSS หรือ Normal Saline Solution (0.9% Sodium Chloride) เป็นสารละลายที่แพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ใช้กันอย่างกว้างขวาง เพราะมีคุณสมบัติใกล้เคียงกับน้ำและเกลือแร่ในร่างกายมนุษย์
แต่เมื่อเห็นว่ามันใสเหมือนน้ำเปล่า หลายคนอาจสงสัยว่า น้ำเกลือ NSS คืออะไร แล้วสามารถดื่มแทนน้ำเพื่อดับกระหายได้หรือไม่ มาลองทำความเข้าใจไปพร้อมกัน
น้ำเกลือ NSS คืออะไร
- เป็นสารละลายที่ประกอบด้วย โซเดียมคลอไรด์ (เกลือแกง) 0.9% ผสมในน้ำบริสุทธิ์
- ความเข้มข้นนี้ทำให้เป็นสารละลายไอโซโทนิก คือมีสมดุลใกล้เคียงกับของเหลวในร่างกาย
- ใช้ในทางการแพทย์ทั้งการให้สารน้ำทางเส้นเลือด การล้างแผล ล้างตา หรือล้างจมูก
- ไม่ใส่วัตถุกันเสียหรือสารเติมแต่งอื่น จึงถือว่าค่อนข้างปลอดภัยเมื่อใช้อย่างถูกต้อง
น้ำเกลือ NSS ใช้ทำอะไรได้บ้าง
น้ำเกลือชนิดนี้มีบทบาทหลายด้าน เช่น
- ใช้ทางการแพทย์
- เติมน้ำให้ร่างกายในผู้ป่วยที่ขาดน้ำ
- ช่วยรักษาสมดุลเกลือแร่ในกรณีเสียเลือดหรือท้องเสีย
- ใช้เป็นตัวละลายยาฉีดบางชนิด
- เติมน้ำให้ร่างกายในผู้ป่วยที่ขาดน้ำ
- ใช้ทำความสะอาด
- ล้างแผลเพื่อป้องกันสิ่งสกปรก
- ล้างตาหรือจมูกเพื่อลดการระคายเคือง
- ล้างคอนแทคเลนส์แบบชั่วคราว แต่ไม่เหมาะใช้แทนน้ำยาล้างเลนส์โดยตรง
- ล้างแผลเพื่อป้องกันสิ่งสกปรก
สามารถดื่มแทนน้ำได้ไหม
ประเด็นนี้คือสิ่งที่หลายคนสงสัยที่สุด
- ในภาวะปกติ ไม่ควรดื่มน้ำเกลือ NSS แทนน้ำเปล่า
- แม้จะปลอดเชื้อและใกล้เคียงกับน้ำในร่างกาย แต่ก็ไม่ถูกออกแบบมาเพื่อการดื่ม
- การดื่มบ่อยๆ อาจทำให้ร่างกายได้รับโซเดียมมากเกินไป ซึ่งเสี่ยงต่อความดันโลหิตสูงหรือภาวะบวมน้ำ
- หากดื่มเพียงเล็กน้อยในกรณีจำเป็น เช่น ไม่มีน้ำสะอาดเลย ก็อาจไม่เป็นอันตรายร้ายแรง แต่ไม่ควรทำจนเป็นนิสัย
ความต่างระหว่างน้ำเปล่ากับน้ำเกลือ NSS
- น้ำเปล่า: ไม่มีเกลือหรือสารเจือปน ร่างกายจึงดูดซึมและใช้เป็นน้ำดื่มได้ตามปกติ
- น้ำเกลือ NSS: มีเกลือโซเดียมคลอไรด์ผสมอยู่ ทำหน้าที่รักษาสมดุลร่างกายเมื่อใช้ทางการแพทย์ แต่ไม่ใช่เครื่องดื่มเพื่อการบริโภคประจำวัน
ดังนั้น ถึงแม้น้ำเกลือ NSS จะใสและสะอาด แต่ร่างกายไม่ต้องการเกลือในปริมาณนี้ทุกครั้งที่ดื่มน้ำ
ข้อควรระวังหากคิดจะดื่มน้ำเกลือ NSS
- อย่าใช้แทนน้ำดื่มในชีวิตประจำวัน
- ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น ความดันโลหิตสูง โรคไต ควรหลีกเลี่ยงโดยเด็ดขาด
- หากรู้สึกกระหายหรือขาดน้ำ ให้เลือกดื่มน้ำสะอาดหรือน้ำแร่ที่เหมาะสม
- น้ำเกลือ NSS ถูกผลิตเพื่อการแพทย์ ไม่ใช่เพื่อการบริโภค
สรุป
น้ำเกลือ NSS คือ สารละลายโซเดียมคลอไรด์ 0.9% ที่ใช้กันแพร่หลายในวงการแพทย์ เพราะมีความสมดุลใกล้เคียงกับของเหลวในร่างกาย เหมาะสำหรับใช้ล้างแผล ล้างตา ล้างจมูก หรือใช้เป็นสารน้ำทางเส้นเลือด แต่ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อดื่มแทนน้ำ
หากคุณต้องการดับกระหายหรือดูแลสุขภาพประจำวัน ทางเลือกที่ดีที่สุดคือการดื่มน้ำสะอาดมากพอในแต่ละวัน ส่วนน้ำเกลือ NSS ควรเก็บไว้ใช้ตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร เพื่อความปลอดภัยและการใช้งานที่ถูกต้อง
